Dzieło artysty
Za przykład posłużyć może Thorndike i jego duże podstawowe dzieło, usiłujące ująć zagadnienie psychologii wychowawczej w pewien system1. Z polskich autorów zagadnienie to rozpatruje Pieter. Trzeba przy tym od razu zrobić jedno zastrzeżenie. Gdy ktoś uznaje istnienie pewnych wrodzonych dyspozycji, to nie oznacza to koniecznie, iż przyjmuje on istnienie ich pod postacią jakiejś określonej zdolności czy skłonności już w chwili urodzenia. Sprawa ta dyskutowana była w ramach dawniejszych teorii instynktu. Mówiło się tam o tzw. instynktach odroczonych, które nie ujawniają się zaraz po urodzeniu, lecz dopiero w pewnym określonym etapie rozwojowym. Tu zaliczano dajmy na to "instynkt chodzenia" i "instynkt płciowy". Dziecko nie rodzi się od razu z gotowością i chęcią do chodzenia, ale ta gotowość i ta chęć spontanicznie zjawia się w pewnym czasie, dając tym samym dowód, iż ma ona charakter czegoś pierwotnego, wrodzonego. Inaczej mówiąc, odrzucając istnienie gotowych wrodzonych zdolności, można przyjmować istnienie pewnych wrodzonych zadatków, z których później rozwiną się pewne zdolności czy skłonności.